سوال مجلس از وزیر اقتصاد شاخص بورس را مثبت کرد

 

به عنوان نمونه ورود رئیس ستاد انتخابی روحانی در جریان تبلیغات انتخاباتی، وعده های وزیر اقتصاد و معاون وی مبنی بر جذابیت بازار سرمایه در کنار اظهار نظر رئیس سازمان بورس وقت(علی صالح آبادی) برای چشم انداز مثبت بورس تعداد بسیاری از حقیقی های و حقوقی ها را جذب سرمایه گذاری در سهام شرکت ها کرد.

 

اکنون با گذشت 400 روز از سقوط بی سابقه بورس اوراق بهادار هیچ یک از نسخه های مسئولان دولتی، برای بازار بیمار سرمایه برای بازگشت اعتماد موثر نبود. شاخص کل که در اوج خود به یک قدمی کانال 90 هزار واحدی رسید پس از عواملی که در ادامه به آن اشاره خواهد شد، سقوط آزاد خود را آغاز کرد تا بازدهی منفی 27 درصدی(با محاسبه شاخص فعلی) نصیب سهامداران ماندگار بازار شود.

 

این سقوط شدید در حالی گریبان بازار را گرفته که نزدیک به یکسال از توقف نماد شرکت های پالایشگاهی بورسی و فرابورسی به دلیل ابهام در صورت های مالی و روابط خود میان شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی می گذرد.

 

دعوای اصلی شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی با پالایشگاه ها به موضوعاتی همچون دریافت عوارض توسعه خطوط لوله و امثال آن و کیفی سازی سال 92 باز می گردد که طبق آخرین مصوبات هیئت دولت از تعویق اجرای طرح کیفی‌سازی پالایشگاه‌ها طی یک دوره 5ساله حکایت دارد اما این پایان ماجرای مشکلات پالایشگاه ها نبود و بر سر نرخ خوراک دریافتی و مراودات مالی اختلاف نظرهایی وجود داشت.

 

در این خصوص، مرتضی عزیزی، مدیرعامل گروه گسترش نفت و گاز پارسیان درباره جمع بندی جلسه روز گذشته مسئولان و مدیران پالایشگاهی برای رفع ابهامات ای صنعت، گفت: مصوبات خوبی که در این دو ماه اخیر در مجلس، دولت و کمیته ثبات بازار سرمایه گرفته شد زمینه رفع تمامی ابهامات پتروپالایشی ها را فراهم کرد. وی افزود: بر اساس مصوبات 30 درصد سود پالایشی ها باید صرف کیفی سازی شود و ابهاماتی که درخصوص فروش محصولات این صنعت وجود داشت، روشن شد و در نتیجه امیدواریم هر چه سریعتر آیین نامه مصوبات را دولت ابلاغ شود.

 

از آنجایی که بخش عمده ای از بهای تمام شده محصولات شرکت های پالایشی، قیمت نفت خام است، حاشیه سود آن ها با احتساب سایر هزینه ها کمتر از 5 درصد است؛ این حاشیه سود با اجرای پروژه های کیفی سازی در پالایشگاه ها و کاهش وزنی فرآورده ها کاهش می یافت.

 

اکنون دارایی حداقل 3000 میلیارد تومانی سهامداران 6 پالایشگاه بورسی و فرابورسی شامل( تبریز، بندرعباس، شیراز، تهران، لاوان و اصفهان) بلوکه شده است و در صورت بازگشایی هم آسیب های جدی به بازار وارد خواهد کرد و قطعا روند نزولی بازار را به دلیل وزن زیاد و اثرگذاری بالا در شاخص کل تشدید می کند. علاوه بر این بسیاری از کارشناسان و تحلیل گران افت بازار را ناشی از بی توجهی دولت به سهام بلوکه شده نمادهای پالایشگاهی و به دنبال آن سلب اعتماد از میان سرمایه گذاران، اخراج نمادهای فرابورسی به بازار پایه توافقی، عدم چشم انداز صنایع تولیدی، ابهام در نحوه اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها، لزوم تعیین فرمول بلند مدت برای خوراک پتروشیمی ها، بهره مالکانه معادن و وعده های بدون عمل مسئولان دولتی و سازمان بورس عنوان می کنند.

 

در این شرایط، نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای پیگیری دلایل سقوط بورس و عدم توجه رئیس شورایعالی بورس دست به کار شده و کارت زرد دوم را به علی طیب نیا وزیر امور اقتصادی و دارائی دادند تا در آستانه استیضاح قرار گیرد.

 

سوال از وزیر امور اقتصادی و دارائی  هفته گذشته، 13 بهمن توسط حجت الاسلام رسایی نماینده تهران پرسیده شد که به دلیل عدم ارائه پاسخ های قانع کننده از سوی طیب نیا پس از رأی گیری اخطار جدی دوم به وی داده شد.

 

نکته جالب توجه در جریان سوال از وزیر اینست که شاخص در روزهای باقی مانده به موعد سوال از طیب نیا با معاملات بلوکی و نگاه مثبت سرمایه گذاران در بازار به روند مثبت صعودی بازگشت اما کارت زرد مجلس به طیب نیا بر خلاف ادعایی که مخالفان سوال مطرح کرده و میگفتند که با طرح سوال شاخص بورس منفی می شود، نه تنها موجب کاهش شاخص نشد بلکه شاخص بورس را با افزایش مواجه کرد و موجی از امید را در دل سهامداران بازار زنده کرد.

 

با وجود اینکه بازار بلوک برای دادوستدهای حقوقی راه اندازی شد اما همچنان این نوع معاملات در بازار عادی انجام می شود و اکثرا تأثیرات افزایشی بر شاخص کل می گذارد که نشان گر تصنعی و دوپینگی بودن دماسنج اقتصاد دارد.

 

در این باره، خواجه نصیری مدیر نظارت بر بازار ها و بورس های سازمان بورس و اوراق بهادار هم ضمن تأیید وجود دادوستدهای بزرگ (بلوکی) که در روند مثبت شاخص اثرگذار است، صراحتا بیان داشت: معاملات بلوکی که در قالب توافق سهامداران حقوقی انجام می‌شود، بخشی از بازار است و همواره وجود دارد. طبیعتا در مقاطعی که معاملات خرد بازار از رونق کمتری برخوردار است، انجام معاملات بلوکی و تأثیر آن بر شاخص و روند بازار بیشتر پررنگ می‌شود، درحالیکه این دست معاملات همواره در بورس وجود داشته است.

 

شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در آخرین روز معاملاتی با افزایش 174 واحدی روند صعودی خوبی به خود گرفت که به گفته کارشناسان سوال نماینده تهران کابینه دولت و مسئولان وزارت اقتصاد را به نگرانی انداخته و بدنبال راه کارهایی برای بازگشت ثبات و آرامش در بازار هستند.

 

در این خصوص، حجت الاسلام رسایی عضو کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی پس از پایان زمان صحن علنی مجلس در صفحه مجازی خود از مهلت یک ماهه به وزیر اقتصاد برای عمل کردن به وعده هایی که در جلسه سوال برای حل سریع مشکلات سرمایه گذاران جزء داده بود، خبر داد و اظهار داشت: متهم اصلی افت شاخص بورس دولت بوده چراکه با وعده وعیدها به ادعای سایت ها که تکذیب هم نشد و اینکه با وجود ادعای به حبابی و غیرمنطقی بودن بازدهی 107 درصدی سال 92 بازار، مردم را با تشویق، دعوت به سرمایه گذاری در بورس کرده و همواره از بازگشت ثبات، آرامش و رسیدن قیمت سهام شرکت ها به کف خبر می دهند.

 

بازار سهام که اکنون روزهای سختی را می گذراند در درجه اول نیازمند بازگرداندن اعتماد به وسیله سیاست گذاری های صحیح در راستای حفظ منابع در چرخه تولید، تعیین عادلانه نرخ سود سپرده های بانکی با توجه به تعدیل نرخ تورم، شفافیت در ارائه اطلاعات سهام شرکت ها، اعطای سهم تولید از محل اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها، رفع موانع صادراتی، جلوگیری از ورود کالاهای قاچاق، عدم ایجاد رانت اطلاعاتی به وسیله برگزاری نشست های خصوصی میان معدود فعالان بازار سهام با نمایندگان مذاکرات هسته ای و حمایت های عملی دولت و مجلس است.