قربانی کردن غیرمتعهدها به پای کدخدا در سالهای ریاست دولت یازدهم بر «نم»/ تلاش دیرهنگام برای برقراری مجدد رابطه با آفریقا و آمریکای لاتین پس از ناکامی برجام

گروه سیاسی _ رجانیوز:"جنبش عدم تعهد" و ریاست کشورمان بر آن شاید یکی از مهمترین میراثهای بجای مانده برای دولت یازدهمی بود که از روز نخست مرکزثقل برنامه های خود را معطوف به سیاست خارجه و دیپلماسی کرده بود و حالا در سال سوم دولت تدبیر و امید و در آخرین روزهای ریاست ایران بر این جنبش با حضور بیش از 120 کشور شاهد سفر روحانی به پایتخت ونزوئلا(کاراکاس)برای انتقال ریاست چهار ساله این جنبش به ونزوئلا هستیم.

اما سوالی که این روزها و در پایان ریاست ایران بر این جنبش مطرح است میزان استفاده دولت یازدهم که بیش از سه چهارم عمر ریاست کشورمان بر این جنبش در همین دولت بوده از ظرفیت این جنبش برای پیگیری مطالبات جهانی هست.

هرچند به باور عده ای با در هم شکستن جهان دوقطبی دوره جنگ سرد با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی،جنبش عدم تعهد هم که بعنوان نیرویی سوم توسط کشورهایی که خواستار افزایش استقلال عمل ملی خود بودند کارکرد اصلی خود را از دست داده و بیشتر جنبه تشریفاتی پیدا کرده است اما کماکان وجود ظرفیت های عظیم صنعتی،کشاورزی و انرژی در میان اعضای این جنبش مانع از آن میشود که کسی به راحتی چشم در برابر اعضای متعدد این جنبش ببندد.

اما در این میان نیز "کدخدا" درست همان واژه ای بود که روحانی و یارانش از آغاز دولت بعنوان اسم رمز دیپلماسی جدیدی از آن استفاده کردند که اشاره به گذاشتن تمامی تخم مرغ ها در سبد تعامل با ایالات متحده برای حصول موفقیت در عرصه های مختلف داشت و شاید همین تناقض مفهومی میان بهره گیری از امتیازات تعامل دوطرفه با اعضای جنبش عدم تعهد و عقب نشینی در برابر آمریکا که حالا بعنوان تنها قطب باقی مانده ای که موجبات شکل گیری جنبش عدم تعهد را فراهم کرد باعث از دست دادن ظرفیت ریاست بر این جنبش توسط کشورمان جهت تحقق یک دیپلماسی فعال و سازنده شد.

شاید بهترین دلیل بر این مدعا همان چیزی بود که در اکثر اخبار در توضیح سفر روحانی به کاراکاس پیش از سفر به نیویورک گفته شد:"روحانی در نخستین سفر خود به آمریکا لاتین پیش از عزیمت به نیویورک جهت شرکت در اجلاس سالانه مجمع سازمان ملل به ونزوئلا و کوبا سفر می کند".روحانی در آخرین سال دولت خود بعنوان تنها دولت پس از انقلاب که در تمامی عرصه ها بر راهگشایی انحصاری دیپلماسی تاکید داشته است اولین سفر خود را به آمریکای لاتین بعنوان مجموعه ای از مهم ترین متحدین جمهوری اسلامی انجام داد! این ادعا زمانی بهتر تقویت میشود که یادآور شویم سفر چندی پیش محمدجواد ظریف بعنوان وزیر امورخارجه و رییس دستگاه دیپلماسی به کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین نیز نخستین برخورد تعامل آمیز دولت یازدهم به دو نقطه استراتژیک دنیا که بخش عمده کشورهای جنبش عدم تعهد نیز از اعضای آن هستند بود.

آیا میل دیرهنگام دیپلماسی دولت یازدهم به گسترش همکاری با مهم ترین کشورهای صنعتی جنبش عدم تعهد آن هم در شرایطی که عدم وجود رابطه آمرانه میان ایالات متحده و آنها میتوانست متضمن فعالیت های سازنده ای میان ایران و آنها باشد را میتوان ثمره "تقریبا هیچ" دولت از ماحصل تمامی تلاش هایش یعنی برجام دانست؟پاسخ به این سوال هرچه که باشد مساله تلاش برای پیدا کردن نوش دارویی بعد از شکست مذاکرات طولانی مدت هسته ای برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور با کلید دیپلماسی را کتمان نمی کند.

قطعا تلاش دقیقه نودی دیپلماسی دولت تدبیر و امید برای بازگشت به سنگرهای از دست رفته استراتژیکی که به پای رابطه با کدخدا سوزانده شدند بیش از هرچیز میتواند مبَین نتیجه دیپلماسی ای باشد که روزی میخواست در سایه برجام مشکل "آب خوردن" مردم را نیز حل کند.